السيد الگلپايگاني
13
مجمع المسائل ( فارسي )
حكم تلف شدن مقدارى از مال مضاربه به سرقت يا ضرر يا غير اينها س 19 - هر گاه مقدارى از مال مضاربه به سوختن يا سرقت ومانند اينها تلف شود لكن بعدا ، با بقيه آن ، ربح حاصل شود چه حكمي دارد ؟ ج - در مورد سئوال ، با ربحى كه بدست آمده ابتداءا بايد سرمايه تكميل شود واگر چيزى اضافه بود بين مالك وعامل تقسيم مىشود وهم چنين است حكم در صورتي كه مقدارى از سرمايه به جهت ضرر در تجارت از بين برود وبعد ، ربح حاصل شود . بلى اگر قبل از شروع به عمل تمام مال المضاربة تلف شود ، مضاربه منفسخ مىشود وموضوعي براي جبران باقي نمىماند . حكم ربح در مضاربه فاسده س 20 - هر گاه مضاربه از جهت اخلال به بعض شروط فاسد باشد ، ربحى كه حاصل شده چه حكمي دارد ؟ ج - در مورد سئوال هر گاه مالك اذن در تجارت ، حتى در صورت بطلان مضاربه داده باشد يا بعد از اين كه معلوم شد مضاربه باطل است معاملهاى را كه واقع شده امضا كند تمام ربح متعلق به مالك است چه مالك وعامل هر دو جاهل به فساد مضاربه باشند وچه عالم وچه يكى از آنها عالم باشد ولى اگر اذن مالك در تجارت يا امضا أو بعد از معامله ، مقيد به صحت مضاربه باشد ، هر معاملهاى كه واقع شده باطل است وربحى وجود ندارد چون بايد هر يك از ثمن ومثمن به صاحب اولش برگردد . س 21 - در مورد سئوال فوق ، آيا عامل مستحق أجرة المثل هست يا خير ؟ ج - اگر عامل مأذون در تجارت بنحو اطلاق ، يعنى حتى در صورت فساد مضاربه بوده وجاهل به فساد مضاربه هم بوده ، مستحق أجرة المثل است چه مالك عالم باشد به فساد مضاربه وچه جاهل ولى اگر مأذون در تجارت بنحو مزبور نبوده استحقاق اجرت ندارد هر چند مالك معامله را بعد از وقوع آن امضا كرده باشد ونيز اگر عامل فساد مضاربه را